    Ekomuzeum Dymarki w Tarchalicach
Ekomuzeum „Dymarki“ powstało w 2005 r. w celu prezentowania wybitnych walorów archeologicznych i przyrodniczych. Te pierwsze związane są z późnym okresem rzymskim i historią kultury przeworskiej, której przedstawicielami były zamieszkujące dzisiejszą centralną Polskę ludy wandalskie. Wspaniale zachowane we wsi Tarchalice pozostałości po starożytnej, wandalskiej osadzie hutniczej i jej malownicze położenie nad Odrą pośród łęgowych lasów należących d sieci NATURA2000 predestynują tę wieś na prawdziwe centrum ekoturystyczne. Współpraca z Gminą Wołów i Nadleśnictwem Wołów doprowadziła do powstania dwóch obiektów bazowych tj. Centrum Edukacji Ekologicznej pod Dębnem i Centrum Edukacji Archeologicznej w Tarchalicach. Oba obiekty oddalone od siebie o ok. 4 km i doskonale spełniają funkcje edukacyjno-warsztatowe. W ramach tych warsztatów przybliżana jest uczestnikom bogata wiedza z zakresu historii, archeologii, ochrony środowiska, inicjatyw UE. Dodatkowym ułatwieniem poznawania obszaru ekomuzeum są dwie ścieżki edukacyjne zaopatrzone w kilkanaście tablic informacyjnych, zintegrowane z sobą siecią szlaków rowerowych. Organizacja koordynująca ekomuzeum Zabytki W 1903r. grupa archeologów niemieckich odkryła w Tarchalicach pozostałości po starożytnej hucie żelaza z przełomu II-III w. Po Chrystusie, z doskonale zachowanymi śladami procesu metalurgicznego. Powojenne badania w 1952r. i 1997r. doprowadziły do odkrycia kolejnych stanowisk hutniczych, a przede wszystkim potwierdziły istnienie tutaj nie tylko piecowisk, ale też osady zamieszkałej przez legendarnych przedstawicieli kultury przeworskiej – Wandalów.
Teren nad dzisiejszym starorzeczem kryje ok. 120 kloców żużla, powstałych przez wypełnienie kotlinki czyli podziemnej części pieca hutniczego. Jest to jedyny pewny fragment konstrukcji pieca dymarskiego. Konstrukcja i zasada działania nadziemnej części pieca jest ciągle wielką zagadką, którą nieustannie próbują rozwikłać w drodze eksperymentów archeolodzy o metalurdzy w całej Europie. Prestiż jakim Tarchalice cieszą się wśród badaczy ( archeologów, historyków, etnologów, metalurgów ) nie jest przypadkowy. Piece tarchalickie były po prostu jak na swoje czasy ogromne, a jakość otrzymywanego w nich żelaza doskonała. Tarchalicka dymarka miała nad ziemią wysokość prawie dorosłego człowieka, a pod ziemią głębokość kotlinki (ciemny kolor) wynosiła ok. 80 cm. Żużel spływający w trakcie procesu redukowania żelaza do kotlinki ważył nawet do 350 kg, a ilość otrzymywanego z jednej dymarki żelaza dochodziła do 50 kg. Doskonały kształt kloca żużlu i jego powtarzalność w odkrytych obiektach świadczy o perfekcyjnym opanowaniu procesu i bardzo dużej czystości żelaza. Sam proces redukcji bezpośredniej od strony chemicznej jest dzisiaj oczywisty i polega na redukcji tlenku żelaza( ruda darniowa) w otoczeniu węgla do czystego żelaza. Warto więc podkreślić , że w starożytnych piecach nie wytapiano żelaza, ale je redukowano. Nie uzyskiwano w nich temperatury topnienia żelaza, a otrzymywane żelazo miało porowatą, gąbczastą strukturę. Metoda redukcyjna stosowana była 4 tys. lat, aż do czasów 1855 r. kiedy to po raz pierwszy zbudowano piec zdolny do wyprodukowania płynnego żelaza. To było całkiem niedawno ! Obiekty i obszary przyrodnicze Ekomuzeum „Dymarki“ położone jest bezpośrednio w otoczeniu tzw. „Odrzańskich Łęgów“ - podmokłych obszarów leśnych w Dolinie Odry między Brzegiem Dolnym a Głogowem na Dolnym Śląsku, zaliczonych do europejskiej sieci NATURA2000 . To jeden z najcenniejszych obszarów niżu Europy Środkowej . Zachowało się tutaj jeszcze takie przyrodnicze bogactwo, jakiego daremnie szukać w wielu parkach narodowych. Poddawane okresowym zalewom lasy łęgowe i łąki, malownicze starorzecza, ustronne bagna, strome nadrzeczne skarpy, jest to siedlisko tysięcy gatunków flory i fauny, w tym wielu rzadkich i zagrożonych. Obszar ten zajmuje powierzchnię około 50 tys. Ha
Produkt lokalny Ścieżki i szlaki tematyczne Kalendarz imprez Proponowany program Oferta edukacyjna Dostępność ekomuzum Biletowanie Oferta komercyjna Infrastruktura turystyczna |
